Go'ro'g'lining tug'ilishi. Xalq og'zaki ijodi

«GO‘RO‘G‘LI» — xalq og‘zaki poetik ijodi yodgorligi. Yaqin va O‘rta Sharq, Markaziy Osiyo va Jan. Kavkaz xalqlari orasida keng tarqalgan qahramonlik eposi, dostonlar turkumi. Turkumga birlashgan dostonlar turli davrlarda yaratilgan. Ulardan ayrimlarining ildizlari bir yarim-ikki ming yil ilgarigi davrlarga borib taqaladi. Bu dostonlar taxminan 17-asrdan boshlab bir turkumga birlasha boshlagan. "Go'ro'gli" turkumiga kiruvchi barcha dostonlar muayyan mustaqillikka ega. Ular og‘zaki epik anʼanada yakka-yakka ijro etiladi hamda eshituvchi va kitobxon ularning har birini alohida asar sifatida qabul qiladi. Ammo bu silsila dostonlar GO‘RO‘G‘LI obrazi, uning doimiy yo‘ldoshi G‘irot, epik ozodlik o‘lkasi Chambil yurti, anʼanaviy obrazlar Soqibulbul, Hasan Ko‘lbar, Ahmad Sardor kabilar orqali bir-birlari bilan o‘zaro birlashadi.

«GO‘RO‘G‘LI» dostonlarini shartli ravishda 2 katta guruhga bo‘lish mumkin: Janubiy Kavkaz va Yaqin Sharq versiyalari (ozarbayjonlar «Ko‘ro‘g‘li»si asosida yaratilgan arman, gruzin, turk, kurd va b.) va Markaziy Osiyo versiyalari (o‘zbek, qoraqalpoq, qozoq, turkman, tojik va b.). Barcha versiyalar mavzui asosini ozodlik, adolat va xalq baxt-saodati yo‘lida kurashuvchi bahodir GO‘RO‘G‘LI (Markaziy Osiyo versiyasida) yoki Ko‘ro‘g‘li (g‘arbiy versiyasida)ning jasoratlari tashkil etadi.