O‘zbekiston obidalaridagi bitiklar Surxandaryo

Ushbu jildda birinchi marta So‘fi Olloyor masjidining epigrafikasi taqdim etilgan. Masjid uning nomiga atalgan Olloyor (1644–1721) faylasuf, so‘fiy va o‘z davrining mashhur shoiri bo‘lgan. Yozuvlar asosan siyoh bilan yozilgan yoki ustunlar, to‘sinlar, tepadonlar yoki masjid devorlariga o‘yib yozilgan. Bunday turdagi yozuvlar, ayniqsa siyoh bilan yozilganlari kamdan-kam hollarda saqlanadi. Masjidga tashrif buyuruvchilar mahalliy an’analarga rioya qilgan holda, dastxatlar qoldirganlar. Bu yozuvlar dastxatlarga ko‘ra, kelib chiqishi turli ijtimoiy qatlamlarga mansub (nafaqat diniy tabaqalar, balki, asosan oddiy hunarmandlar) o‘nlab odamlar tomonidan qoldirilgan. Tadqiqotchilar o‘sha vaqtda viloyat aholisi turli qatlamlarining yuqori savodxonligi haqida xulosa chiqargan. Birinchidan, uslub va husnixat, asosan xattotlikka xos yoki juda yaxshi yozilgan. Ikkinchidan, yozuvlar asosan turli shoirlarning (shu jumladan So‘fi Olloyorning) she’rlaridan iborat. Bundan tashqari, ular (tafovutlarga ko‘ra) aniq yoddan yozilgan.