Chingiz Aytmatov: Oq kema (Yangi Asr Avlodi)

«Sohil yoqalab chopayotgan olapar», «Oq kema» hamda «Sarvqomat dilbarim» kabi mashhur qissalardan iborat ushbu kitob Chingiz Ayt­matov ijodining eng sermahsul davridan dalolatdir. Har uchala asar jonli tasvir va hikoyachilik jihatidan o‘quvchi diqqatini butkul o‘ziga tortadi. Birinchi marta chinakam ovchilar bilan dengizga chiqqan Kirisk ovdan nega yolg‘iz qaytdi? Oqsoqol O‘rxonning xayoli, Milxunning g‘azabi va otasining qatʼiy qarori o‘n bir yoshli Kirisk hayotini qanchalik o‘zgartirdi? Yoki nabirasiga Shoxdor ona bug‘u haqida rivoyat aytib, o‘zlarining bosh bo‘g‘ini deya ishontirgan, og‘ir vaziyatlarda qabiladoshlarini faqat Ona bug‘ugina asray oladi, degan Mo‘min chol nega o‘z qarashlariga qarshi chiqdi? Ona bug‘uni ovlab, ziyofat qilishga cholni nima majbur qildi? «Sarvqomat dilbarim» esa bir muhabbat haqida ikki taqdir hikoyasidan iborat. Ammo bir qarashda, bir uchrashuvda o‘z sevgisini topgan Ilyos nega pok sevgisini xiyonatga almashtirdi? Yillar o‘tib o‘g‘lini topganda nega otasi ekanligini aytolmaydi? Asar davomida yana bir muhabbat tarixidan ogoh bo‘lasiz.