Эрих Мария Ремарк: Ҳаёт-мамот палласи

Ҳаёт-мамот палласи» (Зеит зу лебен унд Зеит зу стербен, 1954) романи Иккинчи жаҳон уруши манзараларини ва инсон тақдирини ўта кучли драматик тарзда очиб берган романларидан биридир. Асар қаҳрамони — Эрнст Гребер, фронтдаги олмон аскари. У урушнинг шиддатли йилларида, бир муддатга фонтдан таътилга юборилади ва туғилган шаҳрига қайтиб келади. Аммо у тинч ва гўзал шаҳарни эмас, балки бомбардимонлардан вайрона бўлган, одамлар қийин аҳволда яшаятган манзараларни кўриб чуқур изтиробга тушади. Эрнст ўз уйини топа олмайди, ота-онасининг аҳволидан бехабар қолади. У шу ерда Элизабет номли қиз билан танишади ва қисқа фурсатда самимий муносабат ўрнатади, ҳатто турмуш қуришга улгуради. Аммо бу бахтли дамлар узоққа чўзилмайди.
У яна фронтга қайтишга мажбур бўлади. Фронтда эса унинг тақдири фожиа билан якун топади.