Абдулла Қодирий: Ўткан кунлар»‎ (кирилл ва мумтоз араб алифбосида)

Яхши китобни такрор-такрор ўқиганимизда ҳар гал янги-янги маъноларини кашф этамиз. Замонлар кечган сайин турли ижтимоий муҳит ва сиёсий тузумда ҳам чақнаб турувчи, ҳар гал ўқувчида янги-янги фикр уйғотувчи асарлар чинакам дурдона саналади. Абдулла Қодирийнинг «Ўткан кунлар» рўмони ана шундай китоблар сирасига киради. «Ўткан кунлар» илк бор нашр этилган вақтда Туркистон халқлари фақат диний китоблар ва достонларни, яна бир қисм одамлар эса шўроларнинг кундалик газеталарини ўқиб кифояланар эди. Рўмон деган китобни рус тилидан хабардор айрим ўзбек зиёлилари рус адабиётидан ўқиб завқ олган бўлсаларда, лекин оддий халқ бу жанрдан бехабар, бебаҳра эди. «Ўткан кунлар» 1925 ва 1926 йилларда уч бўлими алоҳида китоб ҳолида 10 000 нусхадан чоп этилади. У секин-аста халқ орасига кириб боради. Айтишларича, беш-ўн йил давомида рўмон шундай довруқ соладики, Туркистоннинг узоқ-узоқ вилоятларида яшовчи одамлар ўзаро пул йиғиб, «Кумушбибининг китоби»ни (ўша вақтдаги одамларнинг ибораси) топиб олиб келиш учун Тошкентга чопар жўнатар эканлар. Яна хотираларда ёзилишича, Тошкентда, бошқа шаҳарларда ва қишлоқларнинг чойхоналарида, хонадонларда гуруҳ-гуруҳ одамлар бир одамга бу китобни ўқитиб, тинглаб завқ олишар экан. Сиз ҳам қўлингиздаги «Ўткан кунлар» рўмонини ўқиб, бетакрор тил, мароқли услуб, тарихий манзаралар, юксак маънавият, муомала маданиятидан баҳраманд бўласиз, деган умиддамиз.