“Jekill va Hayd fojiasi” - shotland yozuvchisi Robert Lyuis Stivenson tomonidan yozilgan jahon klassik adabiyotining eng mashhur asarlaridan biri bo'lib, ilk bor 1886-yilda nashr etilgan. Asar ingliz adabiyotidagi eng taniqli psixologik va falsafiy hikoyalardan biri hisoblanadi.
Kitob qisqa hajmli bo'lishiga qaramay, inson tabiatidagi ikki qarama-qarshi tomon, jamiyat oldidagi obro', ichki istaklar, vijdon va axloqiy tanlov kabi murakkab mavzularni ta'sirli tarzda ochib beradi. “Jekill va Hayd” iborasi bugun ham inson xarakteridagi keskin ikkiyuzlamalik yoki ichki ziddiyatni ifodalash uchun ishlatiladi.
Bu asar dahshat, sirli voqealar va psixologik tahlil uyg'unlashgan klassik kitoblarni yoqtiradigan o'quvchilar uchun ayniqsa qiziqarli.
Syujet
Voqealar London shahrida boshlanadi. Advokat Gabriel Jon Atterson o'zining eski do'sti, hurmatli doktor Genri Jekill atrofida yuz berayotgan g'alati holatlarga e'tibor qaratadi. Ayniqsa, Jekillning sirli va qo'rqinchli Edvard Hayd bilan aloqasi unda jiddiy shubha uyg'otadi.
Haydning qo'pol, xavfli va tushunarsiz xatti-harakatlari odamlarni bezovta qiladi. Atterson esa bu odamning doktor Jekill hayotida qanday o'rin tutishini anglashga urinadi. Har bir yangi belgi vaziyatni yanada sirli qiladi.
Asar davomida o'quvchi tashqi hurmat va ichki qorong'ilik, ilmiy qiziqish va axloqiy mas'uliyat, insonning o'z tabiatini nazorat qila olishi yoki olmasligi haqidagi savollar bilan yuzma-yuz keladi. Syujet sekin-asta kuchayib boradi va o'quvchini oxirigacha qiziqtirib turadi.
Kimlarga tavsiya etiladi?
- Klassik adabiyot ixlosmandlariga - qisqa, lekin mazmun jihatdan kuchli asar o'qishni istaganlar uchun mos.
- Psixologik mavzularni yoqtiradigan o'quvchilarga - insonning ichki ziddiyatlari va yashirin tomonlari haqida o'ylashga undaydi.
- Gotik va sirli hikoyalar muxlislariga - kitobda qorong'i muhit, jumboq va bosqichma-bosqich ochiladigan sirli voqealar bor.
- Falsafiy asarlarni qadrlaydiganlarga - yaxshilik va yomonlik, erkinlik va mas'uliyat, obro' va haqiqat haqida savollar beradi.
- Katta hajmli kitoblarga vaqt topa olmaydiganlarga - asar ixcham, lekin ta'siri kuchli va esda qoladigan klassika hisoblanadi.
Nima o'rganish mumkin?
- Inson tabiatida faqat bir xil tomon emas, murakkab va ziddiyatli qatlamlar bo'lishi mumkinligini.
- Ichki istaklarni nazorat qilmaslik oxir-oqibat inson hayotiga xavf tug'dirishi mumkinligini.
- Jamiyatdagi obro' va tashqi hurmat har doim ham insonning asl ichki dunyosini ko'rsatmasligini.
- Ilmiy izlanish va shaxsiy tajribalar axloqiy mas'uliyat bilan birga yurishi kerakligini.
- Yomonlik ko'pincha birdan paydo bo'lmasligi, u e'tiborsizlik, o'zini aldash va ichki kurashdan kuch olishi mumkinligini.
- Haqiqatdan qochish muammoni yo'q qilmasligi, aksincha uni yanada kuchaytirishi mumkinligini.
Muallif haqida
Robert Lyuis Stivenson 1850-yilda Shotlandiyaning Edinburg shahrida tug'ilgan. U yozuvchi, shoir, esseist va sayohat adabiyoti muallifi sifatida tanilgan. Stivenson ingliz adabiyotida sarguzasht, gotik va psixologik yo'nalishdagi asarlari bilan alohida o'rin egallaydi.
Uning eng mashhur asarlari qatoriga “Xazina oroli”, “O'g'irlab ketilgan”, “Bolalar she'riyati bog'i” va “Jekill va Hayd fojiasi” kiradi. Ayniqsa “Jekill va Hayd fojiasi” muallifning inson tabiatiga oid chuqur kuzatuvlarini ko'rsatib bergan eng mashhur asarlaridan biridir.
Bu kitob qisqa bo'lsa ham, o'quvchini uzoq o'ylantiradi. Agar siz sirli voqealar, psixologik konflikt va klassik adabiyotdagi kuchli g'oyalarni qadrlasangiz, “Jekill va Hayd fojiasi” siz uchun munosib tanlov bo'ladi.
Kitob 25-maydan boshlab yetkazib beriladi.