Luqmon Bo'rixon: Jaziramadagi odamlar

«Jaziramadagi odamlar» o‘ziga xos roman. Gaplari uzun-uzun: nuqtalari kam, vergullari ko‘p...

Voqealar sho‘rlab borayotgan maʼnaviyatning (yoki maʼnaviyatsizlikning) odamlar orasiga singib borishini tasvirlaydi. Ichkilikbozlik, haromdan hazar qilmaslik, tilyog‘lamalik, axloqsizlik kabi illatlarning jamiyatni tanazzulga uchratishi kulgi va bolaning jaydari tili bilan ko‘rsatib berilgan.

Bosh qahramon Lolaxon bu jamiyatga taqdirning taqozosi bilan tushib qoladi. Asarda u yuksak maʼnaviyat ramzi emas, aql-idrok va tafakkur ramzi ham qilib tasvirlanmagan. U shunchaki go‘zallik, nafislik obrazi. Axloqsizlik va eʼtiqodsizlik kundalik kulgugi aylanib qolgan bu jamiyat tafakkur, yuksak ong, oliy bashariy tuyg‘ular u yoqda tursin, oddiy tabiiy go‘zallikka ham o‘rin topib berolmaydi. Go‘zalligi va nozikligi bilan hammani o‘ziga rom qilgan Lolaxon bu yerga begonalik qildi: odamni yomon ko‘rib o‘ldirish shart emas, baʼzida quchoqqa juda mahkam bosishning o‘ziyoq uni nafas oldirmay nobud qiladi...