Мирзакалон Исмоилий: Қисса

"1982–1983-йилларда тоғам, машҳур ёзувчи Мирзакалон Исмоилий қайсар ўсмир оқибатда жиноятчига айланиб қолиши мумкинлиги ҳақида асар ёзмоқчи эканлигини айтди. У дамларда тоғамнинг сиҳатлари унча яхши эмасди. Шунга қарамасдан, ёшларга бир ибратли гап айтгилари бор эди.

Ички ишлар вазирлиги ходимлари билан маслаҳатлашиб, ёзувчини ўсмир жиноятчилар сақланадиган “ахлоқ тузатиш меҳнат колонияси” деб аталмиш қамоқхонага юбордик. Тоғам кун бўйи ўша ердаги болалар билан танишиб қайтди. Мен тоғамни кутиб олиб:

— Болаларни кўрдингизми? — дейишим билан кўзлари ёшланди.

Йиғидан ўзини тутолмай:

— Ўша болалар қамоқда ўтирадиган болаларми? Ўқийдиган, ўйнаб-куладиган вақтларида-я?! — деди.

Тўрт йил урушда ваҳшийлик-у даҳшатларни кўриб йиғламаган, туҳмат билан қамалиб ётганида ҳам кўзида ёш кўрсатмаган бу одам ўсмир жиноятчиларни кўрганида чидай олмади.

Оғир хасталигига қарамасдан, “Ўзингдан кўр” деб номланган ахлоқий қисса ёзди. Бу ёзувчининг сўнгги асари — васияти бўлиб қолди."

— Тоҳир Малик