Саид Чамлижа: Фарзанд Тарбиясида Ўттиз Уч Хато

Туркиялик психолог, ўқитувчи Саид Чамлижа Фарзанд тарбиясида 33 хато рисоласида шундай дейди: Қутбларда овчилар қутб айиқларини қандай овлаши ҳақида ўқиганимда ҳайратлангандим. Овчилар қутб айиқларини терисига ҳеч қандай зарар етказмай, яъни пўстини шилмай овлай оладилар. Қутб айиқлари қонни яхши кўради. Овчилар уларни овлаётганда ана шу нозик нуқтасидан фойдаланади. Овчилар ўткир болта ёки учи йўнғичли қуролни учи кўринадиган қилиб кўмишади. Қуролнинг кўринадиган қисмига бироз қон суришади. Қон ҳиди атрофга тарқалгунча кутиб туришади. Қон ҳидини олган айиқлар искаб искаб келишади. Қон қуюқроқ тўкилган ҳудудга кела солиб ялашга тушишади. Ўткир тиғ ёки болта тилини кесади. Лекин айиққа қон ҳиди шундай ёқадики, тилининг жароҳатини ҳам сезмайди. Айиқ қонни ялайверади, тилидан қон оқаверади. Ўз қонини ялаётганини билмайдиган айиқни бу тузоқдан ҳеч ким қутқаролмайди. Маълум вақтдан сўнг қон йўқотаверганидан ҳолсизланади ва ўлади. Овчилар айиқнинг буткул жон таслим қилганига ишонч ҳосил қилиб терисини шиладилар. Бу ҳикояни нега гапириб бердим? Қутб айиғи биринчи марта хатога йўл қўйганидан кейин ўзини қутқаролмайди. Телевизорда ҳар куни намойиш этилаётган сериаллар шафқатсизларча тузоққа туширишга ўхшайди. Бу сериалларни бир марта кўрганидан кейин киши ўзини қутқаролмайди. Сериалларнинг муштарак хусусияти битта; ҳар галги церийадан кейин Кейинги церийада нима бўларкан? деган савол мияда айланаверади. Кунлар ўтаверади. Одамлар сериал қаҳрамонларининг ҳаётига ўралашиб, умрини исроф қилаверади. Ўзимиз ва оиламизни медия асоратидан қутқармай тарбия борасидаги муаммоларига ечим топа олмаймиз .

Меванинг таъмини етишган шохидан, шох боғлиқ бўлган дарахтдан, дарахтни уруғидан, уруғини экилган тупроқдан ва тупроқнинг ён-атрофидаги муҳитдан айро тасаввур қилсангиз "Нега бу мева аччиқ?" деган саволга жавоб topolmaysiz.... Ва айбни фақат мевага юклайсиз!

Болангизни тушуна олишингиз учун унинг ўзига хос ўсиш тарзи билан бир бутун ўлароқ кўра олишингиз керак Фарзанд ўстириш қийин ва мураккаб ишдир. Бир она дунёга тақдим эта оладиган энг муҳим армуғон бахтиёр ва ишончли киши сифатида ўстирилган болалардир.