Пиримқул Қодиров. Қисса ва ҳикоялар тўплами

Пиримқул Қодировнинг ушбу тўпламга киритилган асарлари миллий адабиётимиз насрида ўзига хос ўрин эгаллаган. Бу асарларнинг сюжети ижтимоий ҳаётга, ҳақиқий ҳаётга яқин туриши билан ҳам ажралиб туради.

Масалан, «Яйра институтга кирмоқчи» қиссаси анча йиллар аввал ёзилганлигига қарамай, ёшлар ҳаётига оид жиддий ижтимоий масалалар ҳазил-мутойиба шаклида талқин қилинган бўлса-да, ўтган йиллар ва шу кунлардаги шароитимиз уларнинг енгил-елпи кулгинамо ҳодисалар эмас, балки аччиқ ҳақиқатлар эканини кўрсатди. Чунки атрофимизда Арслон ака, Нафиса, Муборак, Хўжар хола-ю, Ўсарбекдек қинғир кишилар ҳозир ҳам борлиги сир эмас.

Чунончи, «Ҳайинж» ҳикоясига ёзувчи Ватан ҳимояси йўлида эрлари урушда ҳалок бўлган икки опасининг фидоий ҳаёти ва оғир тақдирларини асос қилиб олади ва энг оғир шароитларда ҳам иродаси букулмаган, садоқат тимсоли бўлиб қолган аёлларнинг умумлашма характерини яратади. Бу ҳикояни шунчаки, бефарқ ва лоқайд ўқиш мумкин эмас. Турмуш машаққатлари ва тақдир уқубатларини бошдан кечирган бўлишларига қарамай, ҳаётга нурли умидлари ва ишончларини йўқотмаган, уларни абадий эъзозловчи кишилар шаънига битилган гўзал асардир. Бу асарнинг инглиз, япон, араб, поляк сингари ўнга яқин хорижий тилларга таржима қилингани бежиз эмас.