Роберт Люис Стивенсон: Жекилл ва Ҳайд фожиаси

“Жекилл ва Ҳайд фожиаси” - шотланд ёзувчиси Роберт Льюис Стивенсон томонидан ёзилган машҳур готик қисса бўлиб, илк бор 1886 йилда нашр этилган. Асар инглиз адабиётидаги энг таниқли психологик ва фалсафий ҳикоялардан бири ҳисобланади.

Китоб қисқа ҳажмли бўлишига қарамай, инсон табиатидаги икки қарама-қарши томон, жамият олдидаги обрў, ички истаклар, виждон ва ахлоқий танлов каби мураккаб мавзуларни таъсирли тарзда очиб беради. “Жекилл ва Ҳайд” ибораси бугун ҳам инсон характеридаги кескин иккиюзламалик ёки ички зиддиятни ифодалаш учун ишлатилади.

Бу асар даҳшат, сирли воқеалар ва психологик таҳлил уйғунлашган классик китобларни ёқтирадиган ўқувчилар учун айниқса қизиқарли.

Сюжет

Воқеалар Лондон шаҳрида бошланади. Адвокат Габриэл Жон Аттерсон ўзининг эски дўсти, ҳурматли доктор Генри Жекилл атрофида юз бераётган ғалати ҳолатларга эътибор қаратади. Айниқса, Жекиллнинг сирли ва қўрқинчли Эдвард Ҳайд билан алоқаси унда жиддий шубҳа уйғотади.

Ҳайднинг қўпол, хавфли ва тушунарсиз хатти-ҳаракатлари одамларни безовта қилади. Аттерсон эса бу одамнинг доктор Жекилл ҳаётида қандай ўрин тутишини англашга уринади. Ҳар бир янги белги вазиятни янада сирли қилади.

Асар давомида ўқувчи ташқи ҳурмат ва ички қоронғилик, илмий қизиқиш ва ахлоқий масъулият, инсоннинг ўз табиатини назорат қила олиши ёки олмаслиги ҳақидаги саволлар билан юзма-юз келади. Сюжет секин-аста кучайиб боради ва ўқувчини охиригача қизиқтириб туради.

Кимларга тавсия этилади?

- Классик адабиёт ихлосмандларига - қисқа, лекин мазмун жиҳатдан кучли асар ўқишни истаганлар учун мос.
- Психологик мавзуларни ёқтирадиган ўқувчиларга - инсоннинг ички зиддиятлари ва яширин томонлари ҳақида ўйлашга ундайди.
- Готик ва сирли ҳикоялар мухлисларига - китобда қоронғи муҳит, жумбоқ ва босқичма-босқич очиладиган сирли воқеалар бор.
- Фалсафий асарларни қадрлайдиганларга - яхшилик ва ёмонлик, эркинлик ва масъулият, обрў ва ҳақиқат ҳақида саволлар беради.
- Катта ҳажмли китобларга вақт топа олмайдиганларга - асар ихчам, лекин таъсири кучли ва эсда қоладиган классика ҳисобланади.

Нима ўрганиш мумкин?

- Инсон табиатида фақат бир хил томон эмас, мураккаб ва зиддиятли қатламлар бўлиши мумкинлигини.
- Ички истакларни назорат қилмаслик охир-оқибат инсон ҳаётига хавф туғдириши мумкинлигини.
- Жамиятдаги обрў ва ташқи ҳурмат ҳар доим ҳам инсоннинг асл ички дунёсини кўрсатмаслигини.
- Илмий изланиш ва шахсий тажрибалар ахлоқий масъулият билан бирга юриши кераклигини.
- Ёмонлик кўпинча бирдан пайдо бўлмаслиги, у эътиборсизлик, ўзини алдаш ва ички курашдан куч олиши мумкинлигини.
- Ҳақиқатдан қочиш муаммони йўқ қилмаслиги, аксинча уни янада кучайтириши мумкинлигини.

Муаллиф ҳақида

Роберт Льюис Стивенсон 1850 йилда Шотландиянинг Эдинбург шаҳрида туғилган. У ёзувчи, шоир, эссеист ва саёҳат адабиёти муаллифи сифатида танилган. Стивенсон инглиз адабиётида саргузашт, готик ва психологик йўналишдаги асарлари билан алоҳида ўрин эгаллайди.

Унинг энг машҳур асарлари қаторига “Хазина ороли”, “Ўғирлаб кетилган”, “Болалар шеърияти боғи” ва “Жекилл ва Ҳайд фожиаси” киради. Айниқса “Жекилл ва Ҳайд фожиаси” муаллифнинг инсон табиатига оид чуқур кузатувларини кўрсатиб берган энг машҳур асарларидан биридир.

Бу китоб қисқа бўлса ҳам, ўқувчини узоқ ўйлантиради. Агар сиз сирли воқеалар, психологик конфликт ва классик адабиётдаги кучли ғояларни қадрласангиз, “Жекилл ва Ҳайд фожиаси” сиз учун муносиб танлов бўлади.

Китоб 25 майдан бошлаб етказиб берилади.