Алишер Навоий: Ҳайрат ул-аброр

Алишер Навоий ижодида «Хамса»нинг биринчи достони — «Ҳайрат ул-аброр» алоҳида ўрин тутади. Мазкур достонда жамият ҳаётининг барча томонлари қамраб олинган. Шу билан бирга достонда кўнгил ва унинг тарбиясига алоҳида эътибор қаратилган достон Абдуқодир Ҳайитметов тайёрлаган насрий баён асосида нашрга тайёрланди.

«Ҳайрат ул-аброр» муқаддима қисмига оид бир неча боблардан ташқари 20 та мақолат каби қисмлардан ташкил топган бўлиб, мақолатларнинг ҳар бирида Навоий ўз даври учун зарур бўлган бирор ижтимоий-сиёсий ёки ахлоқий муаммони қўяди, уни ўз давридаги ҳаётдан, ижтимоий табақаларнинг аҳволидан келиб чиқиб чуқур ва атрофлича таҳлил қилади ва унга ўз инсонпарварлик муносабатини билдиради. Мазкур асарнинг Абдиқодир Ҳайитметов насрий баёни асосида тузилган насрий табдил улуғ шоиримиз ижодини янада теран англашда қўл келиши шубҳасиз. Жаҳон адабиётининг дурдона асарларидан бири — «Ҳайрат ул-аброр»